PAUL ELUARD

Francis je ne m'écoutais pas, Francis je te dois de m'entendre.
Francis, ik luisterde niet naar mezelf, Francis, ik heb jou nodig om mezelf te horen.
- Paul Eluard aan Francis Poulenc

De teksten van Francis Poulenc's Un soir de neige (1944) zijn van de hand van zijn vriend Paul Eluard. Deze avantgardistische dichter, geboren op 14 oktober 1895, was bevriend met de kubisten, dadaïsten en surrealisten. In 1913 ontmoette hij zijn eerste vrouw, de jonge Russin Helena Diakonova, die hij Gala noemde. In het dat jaar publiceerde hij ook zijn bundel Premiers Poèmes. De Eerste Wereldoorlog heeft hem sterk beïnvloed. In 1917 was hij aan het front, en hij kwam als pacifist uit de oorlog.

In 1919 maakte Eluard kennis met André Breton en Louis Aragon en samen namen zij deel aan de Dada-beweging. In 1921 ontmoette hij in Keulen Max Ernst, met wie hij in 1922 Répétitions en Les malheurs des immortels révélés par Paul Eluard et Max Ernst maakte. In hetzelfde jaar braken Eluard, Breton en Aragon met de Dadaïsten. Eluard was actief in de surrealistische beweging, in 1924 opgericht door Breton met zijn eerste "Manifest van het surrealisme". Net als de andere surrealisten koos hij in 1926 voor de communistische partij. Met hen stelde Eluard zich op tegen de gevaren van het fascisme.

Eluard, "L'ami des peintres", had een band met Picasso, Ernst, Dali en Man Ray, die zijn vrienden waren maar ook zijn werk illustreerden. Maar hij inspireerde ook hun schilderkunst. Hij werd gekozen om inleidingen te schijven bij tentoonstellingen van het werk van Paul Klee, Man Ray, Max Ernst en anderen.

L'amour la poésie, een bundel die is opgedragen aan Gala, werd gepubliceerd in 1929, het jaar waarin hij Nush (Maria Benz) ontmoette. Zij zou in 1934 zijn tweede echtgenote worden.

In de jaren 1936-37 groeiden Eluard en de surrealisten uiteen en in 1938 brak Eluard met de groepering. Onder de Duitse bezetting van Tweede Wereldoorlog zat Eluard in het verzet. Hij nam deel aan illegale literatuur en stond aan het hoofd van het nationale schrijverscomité, zone Noord. Poésie et Vérité werd in 1942 gepubliceerd, en het beroemde gedicht "Liberté" (1944). Zijn vriend Francis Poulenc zette delen hieruit op muziek als Figure humaine. Eluard dook onder in een pychiatrisch ziekenhuis in Lozère, maar hij bleef publiceren tot de bevrijding van Frankrijk in 1945.

Zijn verdriet om de dood van Nush in 1946 leidde tot Le temps déborde in 1947. Zijn ideeën over vrede, onafhankelijkheid van volkeren en vrijheid werden zijn nieuwe passies. Met Picasso nam hij deel aan het congres van intellectuelen voor de vrede in Wroclaw. Zijn laatste vrouw, Dominique, ontmoette hij op het vredescongres in Mexico in 1949. Zij trouwden in 1951, in het jaar van Le phénix, welke bundel hij opdroeg aan Dominique. Tot het einde van zijn leven bleef hij politieke reizen maken.

Toen Paul Eluard op 18 november 1952 overleed, had hij deel uitgemaakt van een van de meest dynamische periodes in de kunstgeschiedenis en de literatuur sinds de Renaissance.

Meer over Paul Eluard (bien sûr, en français)
Terug naar de concertenpagina

Gewijzigd: 23-3-2005?